Als liefde en trouw zich vergissen

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 233 niet laden

Simon en de zondares. Zo heet dit stuk. Het zou de titel kunnen zijn van een klassieke roman. Ware het niet, dat het verhaal niet bestaat als je de derde man niet meetelt. Zijn naam zou ook in de titel moeten staan. Hij maakt het verhaal helemaal anders. Zo anders dat het geen roman meer is maar een parabel die te denken geeft.

Simon nodigt uit. Hij nodigt Jezus uit: om eens te praten over serieuze dingen, over godsdienst bij voorbeeld. Hij kan dat goed. Hij is daarin thuis. En Jezus heeft daar ook weet van. Hij praat over niets anders. Zo dacht Simon tenminste, want met die Jezus weet je maar nooit: hij heeft al zo dikwijls subversief gesproken over tempel en sabbat en over nog zoveel van die religieuze thema ‘s. Misschien zwijgt hij daarover bij de maaltijd en slikt hij zijn kritiek in na de eerste schotel?

Komt daar nu toch een vrouw binnen zeker, en dan nog ongevraagd, niet uitgenodigd. Bovendien, ze zou nooit uitgenodigd worden. Daarvoor had ze te slechte papieren; ze had zelfs helemaal geen papieren. Dat is het lot van alle mensen die uitgesloten worden: ze hebben nooit papieren, ze zijn nooit in orde.

En nu wordt het spannend voor alle drie. Voor Simon, voor de zondares en voor Jezus. Nu is de rolverdeling op slag anders. Nu gaat het niet meer over een religieus salongesprek. Of liever, nu kan de echte godsdienst beginnen. Nu wordt de echte vraag gesteld. Wie heeft het meest bemind?

Daarmee is meteen de toon gezet en de echte vraag gesteld. Simon is nu gecompromitteerd: hij is wel trouw maar kan hij ook liefhebben en het tonen? De vrouw is ook gecompromitteerd: ze heeft wel bemind maar de partners waren verwisselbaar. Kan zij wel trouw zijn? Komen zij ooit uit deze gesloten kring van onmacht? Dat is voor allebei moeilijk.

Voor Jezus is het ook moeilijk Hij kan toch Simon niet afkeuren? Hij komt Wet en Profeten niet afschaffen. Maar hij kan toch de vrouw niet goedkeuren, hij is toch de man van de trouw. Hij moet dus kiezen en een ontsluiter vinden die overtuigend is.

Hij kiest dan voor de zondares: ze kent tenminste de gebaren van de liefde. Ze verwacht iets van een ander en opent zich voor een ander. Zo is zij mogelijks bereid en bekwaam tot verandering, tot trouw. En dat schijnt bij Simon niet zo eenvoudig te liggen: de trouw heeft schijnbaar aan zichzelf genoeg. De liefde - hoe gebrekkig ook - is een open realiteit. De trouw - hoe volmaakt ook - is een gesloten realiteit. Of nog beter gezegd: in een gebrekkige liefde steekt er nog een vraag: help mij, leer mij. In de perfecte trouw is die vraag afwezig. Daarom gaat de voorkeur naar de vrouw.

Daar is het Lucas om te doen. Hij wil Simon een kans geven en hem zeggen, dat een maaltijd goed is als er plaats is voor de onverwachte, toevallige bezoeker. Dat moesten de Joden toch weten: ze hadden het eeuwenlang in hun liturgie geleerd. Maar als die toevallige bezoeker toevallig niet bevalt, dan kan men zijn goede oude traditie toch niet zomaar vergeten? Dan ontbreekt er iets aan: dan heeft men de tafel gedekt voor zichzelf. Dan kan je nog beter zijn als die vrouw die tenminste voor een ander leefde, hoe schamel en gebroken ook.

Er is meer vreugde om die éne die zich bekeert en het gebaar van het voetenwassen heeft geleerd dan in het gebaar van de gastheer die alleen maar correct kan zijn.

Jezus zal boeten voor die riskante keuze. Eens heeft hij ook de voeten gewassen toen er maaltijd was.